het abc van sint-maarten

Het ABC van SINT-MAARTEN

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X IJ Z
de letters zijn aanklikbaar

Amiens
Bij de stad Amiens gaf de jonge Martinus, die soldaat was in het Romeinse leger, de helft van zijn mantel aan een naakte bedelaar.

Bedelaar
De bedelaar, die de helft van de mantel van Martinus kreeg.

Christus
In de nacht volgend op het delen van de mantel zou Martinus Christus hebben gezien, bekleed met de mantelhelft. Een signaal voor Martinus om zijn leven anders in te richten. Op 18-jarige leeftijd werd hij gedoopt en later werd hij in de geestelijke stand opgenomen.

Deuren
De kinderen gaan met lichtjes langs de deuren en krijgen snoepgoed in ruil voor het zingen van een Sint-Maartensversje.

Eerste Wereldoorlog
11 november was de Wapenstilstandsdag, de dag waarop sinds 1918 het einde van de Eerste Wereldoorlog werd herdacht. In de jaren dertig werd dit gegeven aangegrepen om de lampions tot vredeslichtjes te hernoemen.

Feest
Sint-Maarten is het eerste feest van de grote advent en ook het eerste feest dat in het teken staat van het licht, maar ook van elkaar zien en delen.

Geboortejaar
Martinus is in 316 na Christus geboren, de datum is niet bekend, in de stad Sabria in Hongarije.

Halve mantel
Martinus gaf niet zijn hele mantel aan de bedelaar, dan zou hij zelf de stad niet meer binnen mogen. Daarbij komt dat het Sint-Maartenfeest een feest van delen is en Martinus een verstandig man was: hij deelde de mantel, maar hield ook wat voor zichzelf.

Ideeën
Op www.pinkelotje.nl kun je ideeën opdoen voor het zelf maken van een lampion.

Jeugdorganisaties
In de jaren vijftig en zestig speelden katholieke jeugdorganisaties zoals het 'Jongensgilde' en 'Jong Nederland', waarvan Sint-Maarten de patroonheilige was, een actieve rol bij het Sint-Maartenfeest. Zij organiseerden in steden en dorpen grootse optochten, waarvan steevast de opvoering van de scène van de manteldeling door Sint-Maarten te paard een onderdeel vormde. De optochten werden besloten met een Sint-Maartensvuur. Tegen het eind van de jaren zestig neemt de specifieke betrokkenheid van katholieke verenigingen bij het Sint-Maartensfeest geleidelijk af.

Katholieke kerk
Martinus is door zijn goede daad (het delen van zijn mantel) door de katholieke kerk heilig verklaard.

Lampion
De lampions zijn de lichtjes waarmee de kinderen langs de deuren lopen en al zingend om snoep, fruit of geld bedelen. In sommige streken van het land is het gebruikelijk om lampionoptochten te houden, in navolging van de oorspronkelijke processies.

Martinus
Martinus betekent: de strijdbare.

November
11 november 398 is de sterfdag van Sint-Maarten en de dag waarop het Sint-Maartensfeest gevierd wordt.

Ouders
Aan ouders de schone taak hun kinderen te begeleiden op hun avondlijke tocht.

Processie
Het Sint-Maartenfeest was oorspronkelijk een feest voor iedereen, waarbij men in processie liep. Pas later werd het een kinderfeest.

Q
De tweeëntwintigste letter van het alfabet, 11+11, de 11e van de 11e.

Rituelen
In sommige plaatsen wordt na de lampionoptocht een vuur ontstoken, oorspronkelijk een van de rituelen bij het Sint-Maartensfeest, en de scène van de mantel opgevoerd.

Sulpicius Severus
Sulpicius Severus heeft het leven van Sint-Maarten beschreven.

Tours
In 371 werd Martinus door het volk tot bisschop van Tours gekozen. Hij bleef zijn monnikenleven voortzetten, stichtte een klooster en werkte samen met zijn kloosterlingen aan de verkondiging van het christendom in Frankrijk.

Utrecht
Sint-Maarten is de patroon van o.a. de stad Utrecht.

Volksfeest
Naast Sinterklaas is Sint-Maarten een belangrijk volks- en vooral kinderfeest in Nederland. Met name in Groningen, Drenthe, Noord-Holland, Brabant en Limburg.

Waxinelichtje
Vroeger, en soms ook nu nog, hadden de kinderen geen lampion, maar holden ze een voederbiet uit en plaatsten daarin een waxinelichtje. Ook een conservenblik waarin met een spijker een gatenpatroontje geslagen wordt, voldoet prima als lampion.

XI
XI is het Romeinse cijfer voor het getal 11.

IJzerdraad
De lampion, voederbiet of het blikje hangt met ijzerdraad aan de draagstok.

Zingen
De kinderen zingen bij elke deur een Sint-Maartenversje, daarvoor in ruil verwachten ze een traktatie. Zie www.pinkelotje.nl voor liedjes.
Geven de bewoners niets, of doen ze alsof ze niet thuis zijn, dan zijn ook daar toepasselijke teksten voor in de trant van 'Hier woont juffrouw Kikkerbil, die aan ons niets geven wil', et cetera.