DE GESCHIEDENIS VAN MOEDERDAG



hier had ik nog geen weet van moederdag


Een regelrechte Amerikaanse import is moederdag. De wereld dankt die dag aan de liefde van Anna Jarvis uit Grafton, West-Virginia, voor haar eigen moeder, Ann Reevers Jarvis.
Moeder Ann, echtgenote van een methodistische dominee, had zeven van haar elf kinderen zien overlijden en had desondanks haar leven gewijd aan volksontwikkeling. Om 'better mothers, better homes, better men and women' te krijgen had moeder Ann zelf al de suggestie gedaan een dag voor alle levende en dode moeders in te stellen. Dochter Anna maakte hiervan haar levenswerk, waarbij zij als datum de tweede zondag in mei koos, de zondag na het overlijden van moeder Ann op 9 mei 1905. Twee jaar later werd in de Episcopale Kerk van Grafton de eerste moederdag gevierd. In 1914 schaarde het Amerikaanse Congres zich achter een nationale moederdag.
De internationale opmars begon direct na de Eerste Wereldoorlog, toen ideologen van uiteenlopende snit de dag oppikten. In Nederland behoorde het Leger des Heils tot de eerste propagandisten, zo ook de Nederlandsche R.K. Bond voor Groote Gezinnen, die door pleitbezorgers van geboortebeperking het moederschap zag bedreigd. In 1931 verklaarde deze Bond het 'initiatief' tot een 'Dag der Moeder' te nemen. Katholieken werden enigszins in verwarring gebracht, doordat in hetzelfde jaar paus Pius XI op 11 oktober Maria Moederschap invoerde, maar zij sloten zich uiteindelijk bij de internationale moederdag aan. Intussen begonnen ook winkeliers zich te roeren. Bloemisten deelden in de jaren twintig en dertig gratis tulpen uit, banketbakkers fabriceerden opzichtige taarten. Befaamd is ook de immense taart die de banketbakkersschool jaarlijks op moederdag aan de koningin ging aanbieden. In twintig jaar verspreidde het festijn zich van de stad over het platteland.
Hoewel de feitelijke viering niet veel voorstelde: een ontbijt op bed, verzorgd door de kinderen, plus een bloemetje van de echtgenoot, was de boodschap achter deze rolomkering duidelijk. Moeder werd op een voetstuk gezet. Vooral moeders op het platteland konden hierdoor versneld 'stadse' manieren aannemen. Het feminisme van de jaren zeventig van de vorige eeuw leek even roet in het eten te gooien. Geëmancipeerde vrouwen zagen in moederdag een poging hen in hun traditionele rol terug te drukken, maar de meeste moeders lieten zich deze dag niet meer afpakken.
Het ontbijt op bed is volgens de berichten een brunch geworden en niet alleen bloemisten maar ook handelaren in elektrische apparaten melden tegenwoordig recordomzetten met moederdag.

Bron: Rituelen - Jef de Jager - ISBN 90-274-7598-9


Er is op internet via de zoekmachines veel informatie te vinden over moederdag (waaronder ook veel onzin, zoals niet alleen voor moederdag maar ook voor andere onderwerpen geldt). Interessante website is o.a. deze: A Mothers Day Tribute.
Moederdag wordt niet overal op dezelfde dag gevierd. Zo is het bijvoorbeeld in het Antwerpse op 15 augustus, de dag van Onze Lieve Vrouwe Hemelvaart, moederdag en in Frankrijk op de laatste zondag van maart.

Op de foto bovenaan deze bladzijde had ik nog geen weet van moederdag. Het verschijnsel moederdag is in mijn jeugd sowieso min of meer aan mij voorbijgegaan. Volgens mij deed in ons dorp (Lutjegast) niemand aan moederdag, op school werd er ook geen aandacht aan besteed. Dat laatste zal wellicht inherent zijn aan het feit dat mijn vader het hoofd van de school was en die hield niet van zulke poespas. Op mijn elfde zijn we naar Hoogezand verhuisd en pas toen maakte ik kennis met moederdag, kennelijk leefde het in grotere, 'wereldser', plaatsen meer dan op het platteland.
Van mijn moeder hoefde het niet zo, hoewel ik denk dat ze het stiekem toch wel leuk vond dat er aandacht aan besteed werd en dat ze cadeautjes kreeg. Voor mij geldt eigenlijk hetzelfde: het is helemaal niet nodig om moederdag te vieren, maar het is ook niet erg om als moeder op een speciale dag in het zonnetje gezet te worden. Door de kinderen dan wel graag; dat sommige vaders ook met cadeautjes aan komen zetten voor de vrouw des huizes hoeft van mij dan weer helemáál niet, je bent niet de moeder van je man. Maar ook dat kun je anders zien: moederdag als een dag voor de vrouw des huizes. Een bescheiden cadeautje, een (zelfgemaakt) aardigheidje, niets mis mee.

Zie ook mijn pagina De geschiedenis van vaderdag.


vaderdag
feestdagen
home