Spanje is een laand vol ofwisseling. De baargtoppen riezen er op tot meer dan 3000 meter boven de zeespiegel en grote rivieren als Taag en Ebro hemmen heur diepe dealen deur de bojem sneden. An Noord- en Westwal lopen de zwoare rollers van de Atlantische Oceaan en de onstuimige Golf van Biskaje heur te pletter op zien kusten en an de Oostkaant roest het diep-blaauwe weater van de Middellaanse Zee. Zo het Spanje mar twie rechtstreekse buurlanen. In de eerste plak het vule kleinere Portugal, woarmit het tegére het Iberische Skiereiland vormt en an zien Noordgreans Frankriek, mar de Pyreneeën, mit toppen as de Mont Perdu en de Maladetta van 3400 meter, benemen hier het vri'jje uutzichte wel een beetien. Drie soorten klimoat holt het laand er op noa. Doar is allereerst an de West- en Noordkust het gemoatigde zeeklimoat. Dan het de Middellaanse Zee zien eigen menieren: hiete zoemers en zaachte, natte winters, en tenslotte komt het binnenlaand mit zin vaaste-laand-weertien: hiete zomers en kolde winters.
In dat binnenlaand, zowat krek midden in Spanje en op een hoogte van 640- meter boven de zee, ligt op een hoogvlakte de heufdstad Madrid. In 1947 hadde Spanje 27.552.500 inwoners en Madrid nam doarvan 1.187.000 veur zien rekening.

Even buten de grote stad, an de weg noar Medina del Campo woont de riekste man van hiel Spanje: Sunterkloas. Tussen de uutlopers van de Sierra de Guadarrama, mit vri'j uutzichte op het weatervallegien in de Mauzanares, stoat het prachtige peleis tegen een aachtergrond van dichte dennenbossen, en verderweg op de aachtergrond pieken de hoge baargtoppen skaarp in de locht. Ja, de bouwmeester, die twie, drie eeuwen leden disse plak uutzochtte, wust het wel! Dit is Spanje op zien beste! Het hiele gebouw is optrokken in de sfeer van zien omgeving. Fors komt het uut het laandskop noar veuren, en veskeiden vebi'jgangers blieven even stoan om het te bewonderen. De zwoare muren, de torens op de hoeken van het bouwwaark, doen miskien even kold an, mar ieder wet, dat in dit huus de hartslag klopt van de grootste kiendervrend uut alle tieden. Aachter de woonvertrekken an de veurkaant, stoan de grote opslagloodsen veur speulgoed en sukerwaark, en wie goed kikt zicht veur dat reampien links wat bewegen; het is de kop van de trouwe Skimmel, die doar zien stal het.
Bedienden sjouwen of en an mit kisten en deuzen. Vrachtauto's worren uut- en inleaden. Een koppeltien kleine kiender komt juichende en lachende deur de hoge poorte noar buten; kortomme, het is ien en al bedrieven butendeure. En binnen niet minder! Doar is men mit man en macht an het inpakken en opsteapelen, doar wordt knipt en plakt, dat het een lieve lust is! En op de kantoren rechts van de ingang, reatelen dag in, dag uut, de skriefmesienen.

'Het joar begint al weer lief op te skieten, Sunt. Doar goat de 15de.' En mit een korte rok skeurt Piet het blattien van de dagkelender, die in een hoek van de grote veurkeamer hangt.
'Ja zeker, jonge. Nog een dag of tiene en dan wordt al nodig en nodig tied, om noar Nederlaand te vetrekken. Hè' j' zorgt dat het veur mekaander kwam mit die sukeloa-letters en de de nogablokken?'
''t Is allemoale in order, Sunt. Netuurlik moet er nog wel het ien en aander inpakt worren, mar verder is alles ean kaant. Morgenvroeg zollen de eerste vrachtauto's kommen om de boel noar 't skip te brengen. Het ligt toch in de haven, Sunt?'
'Zeker Piet. Zeker. De kapitein het vanmorgen opbeld. De suker was lost en er was knap skoon skip hullen, zee die, dat we konnen mar beginnen mit inleaden. Is er ok nog post veur ons kommen uut Nederlaand vandeage?'
'Nou nee, Sunterkloas, dat het ok al weer niet om de hakken, geloof ik. Ien brievien hè 'k zien vanmorgen. Dat kwam uut Nederlaand. Ik hebben even noar de ofzender keken, mar verder bin' ker niet an toekommen deur de drokte.'
'Hm. Ja. Kom hier eens even bi'j me an de toafel zitten Piet, a' j' willen. Want ik wol je wat vroagen.'
'Wat vroagen? An mi'j, Sunt?'
'Ja Piet, an jou. Eanlik ha' 'k het al vule eerder doen wild, mar doar bin nou ienkeer van die dingen, woar een meenske liever niet over proat. En Sunterkloas is ok een meenske, Piet. Ku' j' me tot zover volgen?'
'Ja, dat begriep ik hiel goed, Sunterkloas, mar wat het dat hier nou toch mit te meaken?'
'Rustig, jonge, rustig. Ik komme d'r vanzelf, woar 'k wezen wil. Kiek eens, Piet, ik vebéle me dat er lang zovule brieven niet meer uut Nederlaand hier bi'j ons binnenkommen, as 't wel eens west het. Steapels het de post er wel eens brocht, as het tegen mien vejoardag leup. En nou vandeage ok weer, ien klein brievien. Ik hadde zo greag wild, dat het er honderd west hadden. En nou we het er toch over hemmen, Piet, en nou moet ie mi'j eens eerlik vetellen, of ie het niet net zo onvulen, bin de Nederlaanse kiender nog wel net zo tegenover ons, as tien of twintig joar leden? Mi'j donkt van niet. A'we toen in een klasse van de skoele binnenstapten, dan worden we mit een uutbundig gejuich begroet. Zeker, d'r is nog wel wat over bleven, we treffen nog wel een boel dankberheid en ontvankelikheid an, mar toch ... Woar bin de toppies huj veur Skimmel? Woar stoan de klompies mit de velangliesies onder de skorstien? Welke kiender zingen 's oavens, veurdat ze op bedde goan, dat mooie lietien van "Sinterklaas kapoentje, gooi wat in mijn schoentje?" Nee, Piet, a' j' het mi'j vroagen, ik bin wel eens mit meer moed en mit meer vetrouwen an de toch begonnen as van 't joar.' De olde man zwiegt. Noadeankend strikt de rimpelige haand deur de witte board. 'Het kan er netuurlik ok van kommen, da' 'k older worde, mar Piet, nou moet ie mi'j toch eens vertellen, as het jou ok krek zo goat as mi'j. Want dan is het gien vebeelding meer.'
Het duurt een ogenblik, veurdat er antwoord komt. Een beetien zenuwachtig zit Piet mit zien zwarte berettien in de handen omme te tiepelen. Mar dan skoft ie rechter op zien stoel. 'Nee, Sunt, ik gelove toch niet, dat Sunt ongeliek het. Het is gien vebeelding. Het is de werkelikheid. De wereld wordt zo zachiesan ien groot stok nuchterheid, Sunt. En Nederlaand doet er dapper an mit. Neem allient die ni'jje auto-nommers nou mar eens.'
'Wat is er dan mit die nommers, Piet?'
'Ja kiek, Sunterkloas, het was in Nederlaand altied zó, dat elke provincie zien eigen letter veur het nommer hadde. Zie, Sunt, a' j' dan in een aander deel van het laand kwamme, en ie zaggen zoe'n nommer uut je eigen provincie, dan stak ie je haand even op tegen de bestuurder. Dan vuuld' ie je evenpies thuus, Sunt. Dat was een klein beetien romantiek uut het deagelikse leven. Mar die romantiek is mooi op weg om veur goed te vedwienen, Sunt. De hiele wereld wordt zeakelikheid, zeakelikheid. En de kiender wordt het mit de paplepel ingeven. De ooievaar? Vort er mit! De kool? Kom nou! Assespoester? Sprokies bin jommes niet werkelik gebeurd? Hoe kan dat nou? Kiek Sunt en zo zit het mit dat geval van ons nou ok.'
'Ja mar Piet! Wi'j bint toch gien sprokien? Wi'j bin toch niks meer of minder as de kloare boare werkelikheid?'
'Zo is het, Sunt. Mar kiek, het liekt mit ons allemoale toch wel een boel op zoe'n sprokien. De foabelachtige riekdom en de onuutputtelike goedheid ...'
'Nou nou, Piet ...'
'Mar zo is het, Sunt. En toen bin sommige meensken goan twiefelen. En die hemmen dat niet onder stoelen of baanken steuken. Nee, die bin doar de stroate mit op goan. En nou is het dan zover, dat er al een hieleboel meensken binnen, die eanlik niet meer in ons geloven. En as we bi'j zokken 's oavens een pakkien om de hoek van de deure zetten, dan zeggen ze tegen mekaander: "Wie zol ons dit nou toch stuurd hemmen? Zol 't niet van de De Vriezen kommen?" En ze deanken er niet iens an, dat wi'j ok op pad binnen, Sunt.'
'Het is genoeg, Piet. Het is genoeg.' De olde man zucht. 'Ik heb mien besluut neumen. We geven de reize noar Nederlaand over!'
Het blift stille. Sunterkloas en Piet, beide, zoas ze doar zitten, zin ze diepe onder de indrok van dit besluut.
'Hè' j' die brief bi'j je, Piet? Van dat jongien! Doar ha' j' het zopas toch over? Ik wil hem dan toch nog terogge skrieven. Is ie dat? Mooi zo. Goa dan nou mar op bedde. Welterusten, Piet.'
'Welterusten, Sunt.'




Langzem glidt de briefeupener deur het kevort. Nou en dan stoat ie zelfs even hielemoale stille. Sunterkloas is mit zien gedachten ver, ver vort. Hi'j deankt an zien reizen van vroeger, toen alles nog zovule mooier was. Dan frommelen zien vingers uut het kevort een brievien te veurskien. En Sunterkloas leest.

Noordwolde Fr. 2 Nov. 1951
NEDERLAAND

Lieve Sunterkloas en Zwarte Piet,

Het is al weer November, en ik dochte, ik moet Sunterkloas en Piet mar eens een brievien skrieven. Onze Jaap het me al uutlachen, Sunt. Hi'j zee, dat er gien Sunterkloas beston. Mar dat is niet woar, hè? Want ik hebbe jommes vleden joar die mooie auto van je kregen, Sunt! En dat lekkere spul, Sunt. Onze juffrouw op skoele zegt ok, dat Sunterkloas wél bestoat. 's Naas, zegt ze, dan ridt ie op zien skimmel deur de locht. Van de iene skorstien op de aandere, springt het peertien, zegt onze juffrouw. Is dat echt woar, Sunterkloas. Hoe kan dat dan toch? As Skimmel nou eens een keer misstapt, wat dan?
Ik hebbe van 't joar goed oppast, Sunt. Op skoele hè' 'k altied goed mien beste doan. En nooit hè' 'k in de sukerpot zeten. Of in de koekies. En iedere oavend zing ik een lietien, Sunt. Onder de skorstien. Want het kan toch wel eens gebeuren, da' j' hier krek vebijrieden, hè? Wee' j' wel, wa' 'k zo greag wol hebben, Sunt? Zoe 'n mooie lokemetief. Krek zoe 'n iene as Garriet van Ome Jan vleden joar kregen het. Wee' j' dat nog wel hoe 'n iene as dat was, Sunt? Ja toch wel, hè? En aandes het Piet het toch wel in het grote boek skreven? Stoan doar de neamen van alle ondeugende kiender ok in? Nou dan Wim zeker ok wel. Wim van Jaap de Vries. Want die skrieft altied de sommen van me over, Sunt. In skoele! En dat mag toch niet, hè? As onze Jaap het nou weer zegt, dat Sunterkloas en Zwarte Piet niet bestoan, dan moet Sunterkloas hem ok mar in dat grote boek skrieven, heur. Dan krigt ie dommiet ok lekker niks! Krek goed veur zoe' 'n eigenwiezerd. Moet ie mar niet zo overal de gek mit hemmen. Is het peertien nog goed gezond, Sunterkloas? Doar past Piet zeker altied op. Lust die ok wel sukerklonties? Ons peerd wel, heur! Mar moeke wil 't niet lieden as vader het doet, Sunt. Doar bin de klonties niet veur, zegt moeke. Mar Sunterkloas het er toch genoeg, zeker.
Vanmiddag is er een ongelok gebeurd, Sunt. Een jongen uut onze klasse is tegen een auto opreden. Op de fiets. Woarumme stikt ie zien haand dan ok niet uut? Zoe' 'n sufferd! Het hiele aachterwiel van zien fiets was dubbeld. Het Sunterkloas ok aachterwielen veur fietsen? Want dan moet hi'j doar mar iene van hemmen. Aandes goelt ie miskien iedere dag ok nog.
Sunterkloas komt al gaauw noar Nederlaand toe, nou? Want ik kan hoast niet langer waachten, zie. Ik wil zo greag zoe 'n mooie lokemetief hemmen. Sunterkloas vegeet het toch niet, hè? Ik zal iedere oavend goed zingen, heur. Onder de skorstien. En ok wel een lekker toppien huj in de klomp doen, heur.
Dag Sunterkloas, dag Piet. Mar ien moantien meer, hè?

Pietje van der Meer

Even zit Sunterkloas diepe in gedachten. Dan stoat ie op. Hi'j lopt de gang deur en komt an de keamer van Piet. De deure piept zachies eupen.
'Piet.'
'Ja Sunt, wat is er toch?'
'Piet, ik heb me bedocht. We goan tóch noar Nederlaand!'